Reizen moet weer avontuur worden

Vertaling van een opinie artikel door Laurianne Terlinden, doctorant aan de Université Catholique de Louvain, verschenen in La Libre Belgique van 12/6/2019.
Stof tot nadenken...

De hoge prijzen van het treinvervoer in Europa en de politiek erg beladen vraag naar een belasting op kerosine als vliegtuigbrandstof, vormen in toenemende mate discussiepunten in het publiek klimaatdebat. We beseffen immers meer en meer dat we onze gewoonten zullen moeten veranderen willen we nog tijdig 'de planeet redden'. Het is zelfs zover gekomen dat er flygskam ontstaat, een fenomeen dat we kunnen vertalen als een gevoel, bij sommigen, van schaamte of schuld omdat ze het vliegtuig nemen. De kwestie lokt heftige reacties uit in de pers en de luchtvaartsector laat zich uiteraard ook niet onbetuigd. Rickart Gustafsson, de baas van de Scandinavische vliegmaatschappij SAS zag zelfs een correlatie tussen dit blameren van de vliegtuigreiziger en de onverdraagzaamheid in de maatschappij.

Zich terug in vraag stellen

Het debat vraagt - zoals altijd - toch wel om enige nuancering, maar vooral om het nemen van ieders eigen verantwoordelijkheid. Zonder daarom elke vliegtuigreis te willen verbieden, simpelweg omdat ze 'vervuilt', kunnen we ons beter afvragen wat zo'n vliegtuigreis betekent voor ons. We kunnen ons afvragen in hoeverre een retourtje Milaan voor een dagje shopping, een weekend Hamburg voor een concert, twee dagen Dublin voor de bachelorparty van een vriend, of een weekje all-in hotelvakantie in Egypte, ons iets bijbrengen over die plaatsen, ons beter maken, of ons helpen ons open te stellen voor het mysterie van de andere?
Hebben we er in onze veel te drukke levens al eens durven over denken om, al was het maar, onze buur te leren kennen, een concert van de Afrikaanse gemeenschap van onze wijk bij te wonen om een stukje van hun cultuur te ontdekken, of eens te proeven van de keuken van die nieuwe chef uit Allepo die zich installeerde in Brussel? We hebben het geluk te wonen in een land waar diversiteit troef is en waar op iedere straathoek een nieuwe cultuur te ontdekken valt. En kennen we onze eigen cultuur nog wel? De laatste weken volgden de feestdagen mekaar op (Pasen, 1 mei, Hemelvaart en Pinksteren), maar kennen we de oorspronkelijke betekenis ervan nog? We weten zo weinig over ons eigen ruraal en stedelijk patrimonium, over onze unieke Belgische geschiedenis, over onze culinaire specialiteiten, die nochtans in niets moeten onderdoen voor de rest van de wereld.

Onze eigen straat

Waarom zijn we niet nieuwsgierig naar de Luikse Lackmans wafels, de Blanke Dorèye taarten van Jodoigne, de Dinantse koeken, de Antwerpse handjes, de babbelutten van de kuststreek, de Limburgse vlaaien? Of naar onze onuitputtelijke onovertroffen collectie Belgische bieren? Willen we internationaal vergelijken, dan moeten we eerst onze eigen smaken kennen, pas dan kunnen we de exploratie stap voor stap uitbreiden naar de rest van Europa. En waarom stappen we niet eerst dichtbij over de vlonderpaden in het domein van Berinzenne, of dwalen we door de rotsformaties van Klein Zwitserland in Luxemburg, of trotseren we de wind op de zandstranden van het Noord-Franse Châtelet, om er de prachtige landschappen en hun aparte fauna en flora te leren kennen? De eerste reis die we moeten maken begint wellicht op de hoek van onze eigen straat.

De echte smaak van het reizen terug te pakken krijgen

Het is misschien tijd om komaf te maken met de consumeren-gerichte benadering die het reizen vandaag bepaalt. Waarom aan onze reizen niet opnieuw de noties avontuur en bron van ontdekkingen toevoegen? Waarom ook niet zoals vroeger het aspect voorbereiding er in betrekken? Het in familie/vriendenverband uitstippelen van de route, de activiteiten, de overnachtingen. Het zorgvuldig opzij zetten, maand na maand, van het benodigde reisbudget dat ons uiteindelijk moet toelaten nieuwe horizonten te verkennen. Laten we de nodige tijd nemen om de streek die we bezoeken grondig te doorkruisen en aan te voelen, eerder dan voortdurend aan en af te reizen met veel te korte en veel te dure citytrips die ons nauwelijks een idee geven van de werkelijke ziel van een stad. Reizen is ook in dialoog treden met de plaatselijke cultuur en gewoonten, een verrijkende uitwisseling. Eerder dan gebruik te maken van lukraak gedownloade apps, meestal gesponsord door commerciële organisaties die niets met de bestemming zelf te maken hebben, moeten we teruggrijpen naar die degelijke gidsboeken waarin talrijke ezelsoren, plaknotities en beduimelde bladzijden, het resultaat zijn van zorgvuldige voorbereiding. Een echte reis moeten we kunnen beleven als een avontuur waar we beter van worden, een belevenis ook die de familie- en vriendschapsbanden wat steviger aantrekt.

Zijn zakenreizen nuttig?

Eigenlijk geldt hetzelfde voor zakenreizen. De huidige technologie is nog altijd niet in staat om het persoonlijk contact te vervangen dat altijd noodzakelijk zal blijven. Maar studies tonen aan dat eenmaal dat persoonlijk contact er is, verdere virtuele contacten kunnen volstaan voor tal van uitwisselingen en transacties. Die persoon waarvoor we naar Chicago willen reizen, kunnen we die ook niet volgende maand in Parijs ontmoeten op die grote sectorconferentie waar we allebei sowieso heen moeten? En die technicus die iedere maand op en af reist naar Barcelona voor het onderhoud van een machine, kan die ondertussen niet iemand ter plaatse opleiden die op termijn dat onderhoud zelf kan overnemen?

Een gewetensonderzoek

Sommige van deze overwegingen en vragen zullen wellicht negatief beoordeeld en beantwoord worden, maar daar is op zich niets mis mee. Ieder heeft zijn/haar manier en redenen om er even uit te zijn, om andere lucht in te ademen op een bepaald moment in het leven, om een professioneel contact voorrang te geven op rationele overwegingen, om de verre familiebanden af en toe wat aan te halen. Maar het zou ons toch al een immense stap verder brengen als iedereen, alvorens te klikken op die knop "reservatie bevestigen", dit gewetensonderzoek zou doen. Het schaamte- en schuldgevoel kan alleen maar verdwijnen als we ons beter bewust zijn van de waarde van die vliegtuigreis, van wat die ons werkelijk zal bijbrengen, leren en laten ontdekken. Wedden dat we heel wat minder dikwijls zullen geconfronteerd worden met die ellenlange wachttijden en die ergerlijke security checks?

 

Door verder te surfen op deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies voor een betere surfervaring, voor bezoekers statistieken en voor het linken met sociale media. U kunt dit ook weigeren.