IJssculpturen op Statte en Sawe

IJssculpturen op Statte en Sawe

Een laagje sneeuw, een winterzon en al enkele dagen flinke vriestemperaturen... Alle ingrediënten zijn er om vanaf de Hoge Venen af te dalen in een sprookjeslandschap van water en ijs.  

Kaart

 

 Hoogteprofiel

Sfeerbeelden

 

Wandelverslag

11/2/2021

Een droge zonnige dag en vriestemperaturen. Deze nacht viel er een klein beetje sneeuw bij in Verviers. Op de Hoge Venen die nog ruim 400m hoger liggen moet het dan toch ietsje meer geweest zijn. Maar het zal er ook nog een pak kouder zijn. Niet twijfelen. Warm aankleden, wat boterhammen smeren, een thermos vullen met koffie en de notenmengeling niet vergeten. Om 9.40u koester ik me in het ochtendzonnetje aan het station van Verviers. Vijf minuten later zit ik op bus 390 richting Rocherath. Om 10.15u stap ik vanaf bushalte Baraque Michel de venen in. Ondenkbaar voor mij in pre-Corana tijden. Toen stapte ik eerst de taverne binnen om me bij een koffie op te peppen voor de komende staptocht. Nu blijkt dat het ook zonder die cafeïne-injectie mogelijk is om een wandeling te beginnen. Hoe een viruske je doet beseffen dat veel van wat maar normaal leek, eigenlijk puur verwennerij is...

Het pad dat me de venen inloodst is de eeuwenoude Vêcquée. Raar dat de GR's die de Hoge Venen doorkruisen dit pad links laten liggen, of het hoogstens kruisen aan de Hoëgne bij Hockai. Te rechtlijnig en te weinig afwisseling biedend? Zou kunnen, maar dit pad heeft wel wat. De prinsbisschoppen van Liège reisden in hun draagstoelen of in hun door ossen getrokken karren, door dit barre landschap, over deze weg, naar de abdijen van Malmedy en Stavelot. Hier in de omgeving van de Baraque Michel heeft een ijzig windje vrij spel in de open vlakte. Zouden ze toen ook al geweten hebben dat ze zich in laagjes moesten kleden? Het Croix des Fiancés bevestigt hoe gevaarlijk het hier in de winter kan zijn. De 24-jarige Marie Solheid stapte regelmatig tussen Jalhay waar ze woonde, en Xhoffraix waar haar ouders woonden. Ze kende de streek en de weersomstandigheden goed. En toch kwamen zij en haar verloofde om in een sneeuwstorm op die noodlottige 22 januari 1871. En dat op nauwelijks 1500m afstand van de herberg die toen al bekend stond als de Baraque Michel.

Iets voorbij het kruis verlaat ik de Vêcquée die van 1815 tot 1920 ook nog eens de grens was tussen de Verenigde Nederlanden (later België) en Pruisen (later Duitsland). Nog meer rechtlijnige paden door naaldbossen brengen me bij de Statte, een riviertje dat in deze venen ontspringt en dat vooral bekend is door de Bilisserots die later op de wandeling nog aan bod komt. Het langs de Statte kronkelend paadje is (vooral in deze Corona-tijden) drukbelopen geweest en op heel wat plaatsen herschapen in een diepe modderbrij. Gelukkig is die modder nu hard bevroren waardoor het wat makkelijker loopt. Het is nu vooral opletten voor verborgen, maar spekgladde ijsplekken, alhoewel dat op dit erg oneffen pad ook wel meevalt. De Statte zelf is door de vriestemperaturen getransformeerd in een opeenvolging van ijsplaten en ijssculpturen waar het water murmelend langs, over en onderdoor stroomt. Ik kan alleen maar voortdurend stoppen en de eindeloze ijsvormen bewonderen die de natuur hier voor een paar dagen gratis en voor niets geboetseerd heeft. Tegen alle verwachtingen in kom ik vandaag maar weinig wandelaars tegen. Waarschijnlijk heeft de harde vrieskou heel wat geïnteresseerden doen afzeggen. In de voorbije maanden kwam ik hier regelmatig langs en telkens weer viel me op hoeveel mensen deze mooie wandelstukken al ontdekt hebben. Maar niet als het min 10°C vriest...

Genoeg Statte. Ik zet koers naar een ander veenriviertje, de Sawe. Onderweg vind ik onder het afdak van de Cabane des Nutons een zitbank zonder sneeuw. Tijd voor wat boterhammen en een dampend hete kop koffie. "Nutons" zijn in Wallonië wat kabouters zijn in Vlaanderen. Hier in de streek worden ze ook wel "sotês" genoemd, maar daarover verder wat meer. Een jong koppel dat een paar minuten later aankomt had duidelijk ook de intentie om in de Cabane te picknicken. Maar als ze me zien zitten draaien ze om en maken aanstalten om wat verder op een met sneeuw bedekte steen iets te eten en te drinken. Corona of niet, onder mijn afdak kunnen we gerust met drie zitten, met alle respect voor de afstandsregels. Ik nodig ze uit en dat laten ze zich geen twee keer zeggen. En zo houden we er nog een gezellige babbel aan over ook.

Langs de Sawe herhaalt het Statte-scenario zich, maar dan nog veel spectaculairder. Trouwens, ook zonder ijs valt me telkens weer op hoe de Sawe het met vlag en wimpel wint van de Statte in aantrekkelijkheid. Statte en Sawe vloeien een eind verder (buiten dit wandeltraject) samen.
Bij een picknicktafel en de Pîre à l'Macrâle (Heksensteen) kom ik voor het eerst op deze tocht de wit-rode GR-tekens tegen. Het zijn die van de GR 573. Deze GR kruist de Statte en de Sawe alleen maar even. Jammer, maar wel begrijpelijk. Er is in de streek zoveel waterpracht te vinden dat je als padenontwerper niet anders kunt dan een selectie te maken.
Ik volg de GR, richting Bilisserots. Onderweg nog een mooi zicht op het dorp Solwaster. Maar na minder dan een kilometer verlaat ik alweer het GR-traject om af te dalen naar een autoparking aan de Statte in Chafour, een gehucht van Solwaster. Daar volg ik terug de Statte, nu stroomopwaarts, om goed 500m verder ook uit te komen bij de Bilisserots.  Onderweg geven infoborden wat uitleg bij de Pire al Marède en de Trô d'Sotês, een hoog boven de valleiflank zichtbaar gat tussen de rotswanden. Daar leefden de "sotês", trollen die volgens de overlevering in de 5de eeuw hier belandden in het zog van de Vikings. Ze vestigden zich in dit soort grotten en deden als handige Harry's klusjes voor de plaatselijke bevolking, zoals schoenen lappen en kookpotten herstellen. In ruil plaatsten de dorpelingen wat eten op rotsblokken zoals de Pire al Marède. Allemaal volksverhalen die tijdens de lange winteravonden de ronde deden bij het haardvuur, toen er nog geen televisie, internet of netflix bestond. Zou het daaraan liggen dat de "sotês" nu uitgestorven zijn?

Bij de Bilisserots pik ik terug de GR-tekens op om ze te volgen tot het eindpunt van deze wandeling, de Pont de Belleheid. De Bilisserots met zijn bijna loodrecht opstaande wanden blijft een indrukwekkende plaats. Het GR-traject steekt de Statte over en stijgt langs een anonieme zijbeek het bos in. Volgens de kaart zullen dit de laatste ijstaferelen zijn die ik te zien krijg. Langs de Dolmen van Solwaster, die geen dolmen was maar een enorme zwerfsteen, gaat het naar een hoogte, om dan af te dalen naar de Pont de Belleheid op de Hoëgne. Het is een traject dat ik goed ken, maar dat ook nu weer anders lijkt door heel wat glijpartijen en toch nog een laatste onverwacht ijsspektakel op een beekje.

Een laatste stijgend paadje snijdt een stuk af van de autoweg die de "mijn auto, mijn vrijheid" gebruikers naar de parking aan de rivier leiden. De apotheose: een glunderende bestuurder die met zijn stoere SUV enkele meters door 20cm hoog water mag rijden. Wellicht de enige keer dat die totaal overbodige vervuilers even in de buurt komen van een situatie waarvoor ze gemaakt zouden zijn. Wat een verspilling en wat een chaos hier aan de Hoëgne. En zelfs boven bij de bushalte staan in een zijwegje heel wat auto's geparkeerd.
Maar er is hoop. Bij de bushalte Roquez (Sart-lez-Spa) ben ik niet de enige. Nog minstens 6 andere (jonge) wandelaars duiken op voor TEC bus 294 die ons terugbrengt naar Verviers.

Het hier beschreven tochtje is 14,5 km lang. Wie dat niet genoeg vindt, kan de GR-tekens verder stroomafwaarts volgen langs de Hoëgne naar Sart-lez-Spa. Op een bepaald moment verlaat je dan de Hoëgne en wordt je naar het centrum van Sart-lez-Spa geleid. Zo brei je nog ruim 6 km bij aan deze wandeling. In Sart-lez-Spa passeert dezelfde TEC bus 294 (halte Monument).
Je loopt deze tocht best in de richting Baraque Michel - Pont de Belleheid. Reden: bij Pont de Belleheid (halte Roquez) passeren minstens om het uur bussen die je naar Verviers brengen. Aan de Baraque Michel kan dat enkel met een bus in de (te) vroege namiddag en nog een in de (te) late namiddag.  

 
 
 
Deze website gebruikt cookies. Sommige zijn noodzakelijk voor de werking van de website, andere helpen om de werking van de website te verbeteren en om bezoekers een betere surfervaring te bezorgen. Je kunt zelf beslissen of je cookies toelaat of niet. Bij weigering zou het kunnen dat niet alle mogelijkheden van de website functioneren.