GR 412: Zwarte Lus (21,7 km)

IMG 20170915 123244158 HDR

Met de Samber en het kanaal Charleroi - Brussel als leidraad lopen we door het soms hallucinante decor van de metaalindustrie rond Charleroi, en langs en over groene wildernissen geworden mijnterrils.
Deze makkelijk te organiseren lustocht is een prima introductie voor het GR 412 pad.

 

Kaart

(deze track is gebaseerd op informatie uit de website grsentiers.org - de Waalse GR organisatie; consulteer altijd hun website voor de meest recente situatie)

 

Reis info

Deze lustocht start en eindigt op een paar honderd meter van het treinstation Charleroi-Sud. Makkelijker kan het niet.

(Controleer deze info altijd zelf met de websites en apps van de betrokken openbaar vervoer maatschappijen - NMBS, De Lijn, Infotec... Dienstregelingen wijzigen regelmatig, en verschillen naargelang dag en uur van de verplaatsing)

 

Sfeerbeelden

  • IMG_20170915_121406380
  • IMG_20170915_122015987_HDR
  • IMG_20170915_122615774_HDR
  • IMG_20170915_122715727
  • IMG_20170915_123046465_HDR
  • IMG_20170915_123100508_HDR
  • IMG_20170915_123244158_HDR
  • IMG_20170915_123900654_HDR
  • IMG_20170915_125132530_HDR
  • IMG_20170915_125253149_HDR
  • IMG_20170915_130254776_HDR
  • IMG_20170915_132405050_HDR
  • IMG_20170915_140458400_HDR
  • IMG_20170915_141830810_HDR
  • IMG_20170915_142820342_HDR
  • IMG_20170915_145158580_HDR
  • IMG_20170915_150851000_HDR
  • IMG_20170915_151149482
  • IMG_20170915_152559072_HDR
  • IMG_20170915_160722967
  • IMG_20170915_161921568_HDR
  • IMG_20170915_163224034_HDR
  • IMG_20170915_163724724_HDR
  • IMG_20170915_164108708_HDR
  • IMG_20170915_164551084
  • IMG_20170915_164632499
  • IMG_20170915_170457358
  • IMG_20170915_170800167
  • IMG_20170915_170850603_HDR
  • IMG_20170915_174745873_HDR

 

De wandeling

We starten aan het station Charleroi-Sud. Langs het busplein steken we de drukke verkeersknoop over waar de auto's braafjes aanschuiven, en waar wij onmiddellijk het verlaten jaagpad langs de Samber oplopen.
De overgang is abrupt. Gedaan met de stadsgeluiden. Hier dreunt, sist, klopt, kraakt, fluit, kermt en huilt de metaalindustrie in haar nooit aflatende productie-ijver. Een grijper verlost een aak van zijn schrootlading, bestemd voor de staalproductie. Iets verder worden staalrollen uit een donkere opslagloods gehesen en neergelaten in de buik van een ander schip. Mensen zie je niet, behalve eentje hoog in zijn kraancabine. Rookwolken uitbrakende fabrieksinstallaties wisselen af met verroeste, half afgebroken constructies, een droomdecor voor fotografen. Een graffitimuur benadrukt de ontmenselijking en de bevreemdende sfeer van de omgeving.

In Marchienne verlaten we bij een kapelboot even het water. We passeren het kasteel Cartier, ooit de familiewieg van schrijfster Marguerite Yourcenar. Wie ondertussen dorst of honger kreeg van al die industriële activiteit vindt in het centrum van Marchienne alles wat hij nodig heeft.
Ons traject volgt verder de rivier, nu aan de overkant. Dit was vroeger het schipperskwartier. Vanop een brug over de ingang van een grote zwaai- en aanlegkom kijken we uit over de omgeving. De terril van Hameau domineert het zicht. Hij hoorde bij een van de diepste mijnen: 1450 meter. Langs het dok verlaten we de Samber.

Even wat bebouwing en dan komen we uit bij het kasteel van Monceau. De indrukwekkende gebouwen en het uitgestrekte park - aangelegd in Engelse stijl - zijn een verrassing na de eerder grauwe buurt die we net doorkruisten. Er stond al een feodale burcht op deze plaats van in de 13de eeuw. Zelfs Lodewijk XIV, de Zonnekoning, logeerde hier in 1667. Kasteel en (Nelson Mandela) park zijn nu eigendom van de gemeente en publiek toegankelijk.
Het GR 412 tracé voert door het park en het bijhorende bos. We komen terecht op een stuk Ravel (fietspad) dat de vroegere spoorlijn 112 (Fontaine-l'Evêque - Roux) volgt. Verschillende kolenmijnen transporteerden hun productie langs deze lijn naar het sorteerstation van Monceau.

In de verte duikt de terril Quattre Seigneuries op. Hij hoorde bij het vroegere Triage Lavoir Central no.4 (TLC4) van Monceau-Fontaine en wordt ook wel de Terril de la Machine du Bois genoemd. De Ravel leidt er ons netjes rond.
Ondertussen openen de hemelsluizen zich. We lopen net in open terrein. Doorweekt bereiken we de bosbegroeiing aan de voet van de Terril du Martinet waar we druipend het einde van de bui afwachten. Put nr.4 van Monceau-Fontaine au Martinet was een van de grootste mijnsites in het Europa van de jaren 1930. De terreinen strekken zich uit over een oppervlakte van 50 ha. Er bestonden plannen om de site volledig af te breken, waarop de bewoners in 1976 een wijkcomité oprichtten voor het behoud van dit industrieel erfgoed. De belangrijkste gebouwen werden ondertussen gerenoveerd en wachten nu op een nieuwe bestemming. Door het gebied lopen kilometers paden waarlangs bezoekers alles kunnen ontdekken.
GR 412 volgt een pad over de weelderig beboste flanken van de terril. Af en toe krijgen we uitzichten op de omliggende streek. Liefhebbers kunnen via een kleine extra lus (1,6 km) nog meer ontdekken van deze site.

Na ettelijke kronkels en een stevige afdaling verlaten we het mijnterrein en komen terecht op de Rue de Fontaine l'Evêque. Aan de horizon zicht op de terrils van Rianwez, Jumet-Heigne, St-Quentin en Belle-Vue. Aan een kruispunt op de N584 houden we halt om bij een frisse pint op een frituurterras te genieten van de zon die even kans ziet om door de wolken te breken.
Door een kille donkere tunnel onder het spoorwegcomplex Roux-Plomcot bereiken we het kanaal Charleroi - Brussel. Langs het rustige jaagpad stappen we terug richting Charleroi. Aan de overkant dampen de enorme koeltorens van de elektriciteitscentrale van Amercoeur. Achter de torens ligt de terril Naye-à-Bois, de zoveelste herinnering aan het mijnverleden van de streek. Ook dit jaagpad maakt deel uit van het Ravelnetwerk dat zo'n 50 km fietspaden omvat in en rond Charleroi.

Na enkele kilometers steken we bij een sluis het kanaal over en beginnen aan het laatste deel van de tocht. Het wordt een opeenvolging van terrils die we een voor een zullen bestijgen en terug afdalen. Met het aantal terrils dat we op deze ene tocht tegenkomen is het niet moeilijk in te denken dat Wallonië in totaal meer dan 1200 terrils telt.
De eerste in het rijtje is de terril van Bayemont. We krijgen een uitzicht op een streek die beheerst wordt door torens, schoorstenen en terrils, niet meteen een gezellig uitziend woongebied, maar wel erg fotogeniek.
Tussen de terrils doorkruisen we woonwijken langs soms verrassend groene paden, dan weer afvalhopen en allerlei koterijen.
De laatste is de terril des Piges. Voor Charleroi dat nog altijd geassocieerd wordt met grauwheid en achtergestelde buurten, zijn deze terrils waardevolle groene oases. Gecombineerd met de ingrijpende verbeteringen en saneringen in de stad zelf houden we er een totaal nieuw beeld aan over, dat van een stad die hard bezig is om uit haar as te herrijzen, en die daarbij het beste maakt van haar industrieel verleden.

Uiteindelijk komen we bij een gat in een muur. Het lijkt vreemd dat ons pad daar doorloopt. Blijkt dat dit de Porte d'Adrien is, een kunstmatige opening, gerealiseerd in 2011 in het kader van een kunstenproject "Terre Brulée". Het gat geeft directe toegang tot de Terril des Piges vanuit het centrum van de stad. En inderdaad, eenmaal door het gat gekropen staan we terug midden in de stad. Nog even de drukke baan volgen en we staan terug bij ons vertrekpunt.
De auto's staan er nog altijd even braafjes en langzaam aan te schuiven. 

 

Andere GR-tochten in de streek

GR 412 (Pad van de Waalse Terrils)

Facebook

Door verder te surfen op deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies voor een betere surfervaring, voor bezoekers statistieken en voor het linken met sociale media. U kunt dit ook weigeren.