GR 575/576: Andenne - Vierset-Barse (22,4 km)

IMG 4326

Voor ons horen 'Tiges' en 'Chavées' nu bij de Condroz zoals heide en bossen bij de Kempen. Eens te meer trakteert GR 575/576 ons op een mooi en interessant cultuurhistorisch wandeltraject.

  

Kaart

 

(deze track is gekopieerd van de website grsentiers.org, en toont de situatie in juli 2017; de meest recente situatie vind je altijd bij hen)

 

Reis info

Om vanaf Andenne een tocht van 20 - 25 km uit te stippelen op het GR 575/576 traject kwamen we uit bij bushalte Vierset-Barse, Barse Gare. In de vakantieperiode passeert de laatste bus er om 19.27u, de vorige rijdt om 15.22u. Dat werd dus erg vroeg, of redelijk laat vertrekken. We kozen voor de laatste optie.
In Brussel-Noord stapten we op de trein Namur - Liège Palais die ons rond 11.30u afzette in Andenne. Van het station was het nog 1,3 km stappen tot de Sinte-Begga kerk waar we de GR tekens oppikten.
Hou er rekening mee dat er 's avonds in de buurt van de bushalte niets te vinden is om de wachttijd voor de bus bij een hapje en/of een drankje aangenaam door te brengen. Neem dus onderweg ruim de tijd om te genieten van de wandeltocht.

's Avonds reed de bus ons op goed 20 minuten naar het treinstation van Huy. Het station ligt op dezelfde lijn Liège - Namur als Andenne. Anderhalf uur later stonden we in Brussel-Noord.

(Controleer deze info altijd zelf met de websites en apps van de betrokken openbaar vervoer maatschappijen - NMBS, De Lijn, Infotec... Dienstregelingen wijzigen regelmatig, en verschillen naargelang dag en uur van de verplaatsing)

 

Sfeerbeelden

 

De wandeling

Op weg van het station naar het vertrekpunt van de wandeling houden we even halt op de Place des Tilleuls. Een onopvallende gedenkplaat herdenkt in weinig lovende woorden de gebeurtenissen van augustus 1914. De Duitsers, woedend omdat de brug over de Maas opgeblazen was en hun opmars daardoor ettelijke dagen vertraagd, wreekten zich op de plaatselijke bevolking. 240 willekeurig uitgekozen bewoners werden in een drietal dagen omgebracht, waarna de 'Teutonen' nog het lef hadden om de overlevenden uit te nodigen op een 'verzoeningsdrink', niet zonder hen eerst gedwongen te hebben om de lijken op te ruimen en de bloedvlekken weg te schrobben.
Wat oorlogsgeweld betreft heeft Andenne altijd ruim zijn deel gehad. Gelegen op de grens van het Prinsbisdom Liège en het graafschap Namur is het stadje al sinds het begin van de middeleeuwen geregeld betrokken in allerlei twisten en oorlogen. Een bekend conflict is de Guerre de la Vache, maar daarover verder meer.

Gelukkig was het niet altijd kommer en kwel in Andenne. De stad was gedurende bijna 2000 jaren vooral bekend voor zijn keramiek. De plaatselijk gedolven leem ('blanche derle' genoemd) was daar uitermate geschikt voor. In de 18de eeuw stond de productie van kleipijpen in hoog aanzien.

De bekendste figuur in Andenne is de heilige Begga. Zij was een Frankische edelvrouw (7de eeuw) van hoge komaf. Ze was de dochter van Pepijn van Landen. Haar zoon Pepijn van Herstal stichtte later het Karolingische Rijk, en haar dochter, Clothildis van Herstal, huwde met Theuderik III van Bourgondië. Zowel Begga, haar zus Gertrudis als haar dochter Clothildis werden later heilig verklaard. Op het einde van haar leven stichtte Begga een klooster in Andenne. Ze werd de patrones van de stotteraars en later ook van de begijnen, alhoewel die laatste maar 600 jaar daarna op het toneel verschenen. De keuze van de begijnen voor Begga heeft waarschijnlijk met haar naam te maken.

We starten de tocht aan de Collegiale Sainte-Begge kerk, een neoclassisistisch bouwwerk dat aan de heilige gewijd is en waar haar relieken bewaard worden. Naast de kerk vinden we ook de Sainte-Begge bron. Achter de kerk begint de valleihelling plots sterk te stijgen en voor we het goed en wel beseffen lopen we te puffen en te zweten onder de ongenadig priemende zon. Het stadje ligt al vlug achter ons en door veld en bos komen we terecht in het valleitje van de Ruisseau d'Andenelle. De vroegere graanwatermolen van Kevret werd al vermeld in 1441 en bleef in werking tot net voor WO I. Na een periode waarin de plaats bekend stond voor de organisatie van zogenaamde 'roze balletten' is er nu een gîte in ondergebracht.

Na een kilometer asfaltweg verlaten we de beekvallei en stijgen langzaam naar de Ferme de Grosse, een boerderij die haar naam niet gestolen heeft. Een mooi pad brengt ons naar het gehucht Saint-Mort en de gelijknamige kapel. Een affiche op de deur van de kapel vertelt dat we net de jaarlijkse processie van 1 augustus gemist hebben, compleet met fanfare en 's middags een bord barbecue aan 12 Euro. De kapel dateert van 1621, maar een opschrift op het altaar verwijst naar 613 als de sterfdatum van de heilige. Onder het altaar bevindt zich de St-Mort steen, volgens de legende het hoofdkussen van de man die in de streek leefde als kluizenaar. De steen die we zien zou volgens sommige bronnen maar het topje van een veel grotere menhir zijn. Wat er ook van zij, over de bescheiden heilige die in de 7de eeuw zou geleefd hebben is bij gebrek aan geschreven bronnen weinig of niets met zekerheid geweten. De eerste geschreven documenten die het over Saint-Mort hebben dateren uit de 13de eeuw. Vandaar ook de legende die zich rond zijn naam gevormd heeft en waarvan verschillende varianten bekend zijn. Vast staat dat in Huy een kerkje aan Saint-Mort gewijd is en dat zijn leven ook verbonden moet geweest zijn met de abdij van de heilige Begga in Andenne. Het jaartal 613 op het altaar lijkt daarom erg onaannemelijk. Waarom de man 'Mort' heette, dat vertelt de legende.

Wat kilometers verder stoten we in een nieuwbouwwijk bij het dorpje Haillot weer op een menhir, maar dit keer is het een echte! Archeologisch onderzoek heeft uitgewezen dat de megaliet die tot 1970 plat en half begraven langs een veldwegje lag, een heuse menhir is die dateert uit de overgang tussen het 2de en 3de millenium van voor onze tijdrekening. De steen staat bekend als 'la Pierre du Diable', een religieus geïnspireerde benaming uit de 19de eeuw die vooral het ontstaan van allerlei vormen van bijgeloof rond de steen moest tegengaan. Na het archeologisch onderzoek werd de steen met vereende krachten rechtgetrokken en kan die aldus hersteld hopelijk weer wat eeuwen mee.

Haillot voorbij komen we terecht op wat ze in de Condroz een 'tige' noemen. Het woord is een synoniem voor wat in de Ardennen een 'crête' is, en in het Nederlands een 'heuvelkam'. Kenmerkend voor de Condroz zijn de opeenvolgingen van langgerekte tiges met daartussen depressies ('chavées'). De hoogteverschillen tussen tige en chavée zijn erg beperkt, maar ze zorgen telkens wel voor afwisselende vergezichten. We volgen de met hagen afgeboorde Tige du Cheneux gedurende bijna 3 km in vrijwel rechte lijn door de streek en komen zo terecht in het gehucht Filée.

Daar maken we kennis met een ander typisch Condroz fenomeen: de donjon. Het gaat om versterkte alleenstaande stenen torens met een eenvoudig vierkant grondplan, en een viertal verdiepingen hoog. Ze werden gebouwd in de vroege middeleeuwen door onafhankelijke boeren om zich te verdedigen. Met de tijd verloren de torens hun defensief belang, maar ze werden veelal bewaard en geïntegreerd in de later er omheen gebouwde hoeve- en kasteelcomplexen. De stoere torens golden als een teken van macht en rijkdom. Bij de wat verder gelegen kasteelhoeve van Hodoumont en de Perron hoeve zijn de oorspronkelijke donjons ook nog altijd goed zichtbaar. Bij de donjon van Filée is een mooi gelegen rust- en picknickplaats aangelegd. Ons oog valt er op een bord dat een Route 'Guerre de la Vache' aanduidt…

Vrijwel onmiddellijk na Filée komen we terecht in het gehucht Jallet. Samen met het nog wat verder gelegen dorpje Goesnes, de stad Andenne waar we de tocht begonnen, en de stad Ciney, zijn dit de plaatsen waar de beruchte 'Guerre de la Vache' om draaide. De Oorlog van de Koe begon in Andenne en zette van 1275 tot 1278 een 60-tal dorpen in de Condroz in vuur en vlam met als resultaat 15 000 doden. Een dispuut om een in Ciney gestolen koe die te koop aangeboden werd op de jaarmarkt van Andenne groeide uit tot een bittere oorlog tussen de prinsbisschop van Liège en de markies van Namur, waarin zelfs de hertog van Brabant en de graaf van Luxembourg betrokken raakten. De man die de koe stal was een landbouwer uit Jallet, en dat gehucht ressorteerde onder de heerlijkheid Goesnes.

Tussen Goesnes en Jamagne verlaten we de provincie Namur en zetten de tocht voort in Liège. Jamagne is een typisch landbouwdorp dat beheerst wordt door enkele stoere boerderijcomplexen. Wat verder krijgen we uitzicht op het prachtig gelegen kerkje van Grand Marchin. Op het dorpsplein heeft Latitude 50 een onderkomen gevonden, een centrum voor circus- en straatartiesten en ook de plaats van waaruit jaarlijks gedurende gans de maand augustus een fotobiënnale georganiseerd wordt, dit jaar onder de titel 'Au plaisir'.

Het laatste stukje van de wandeling brengt ons nog langs een plaats waar een variantroute van 13,5 km vertrekt naar Les Avins, eveneens gesitueerd op het GR 575/576 traject. De tocht daalt nu naar de vallei van de Hoyoux wat mooie uitzichten op het verder gelegen Marchin oplevert. Door bos daalt het verder naar de vroegere spoorlijn 126 Ciney - Huy. We komen uit bij het stationsgebouw waar nog altijd de plaatsnaam Barse op prijkt. Hier eindigt voor ons het GR traject dat zijn weg vervolgt langs de nu tot een fietspad omgevormde spoorlijn. Nog even rechtdoor de Hoyoux oversteken en we staan op de N641 Huy - Modave aan de bushalte Barse Gare. We zijn een halfuurtje te vroeg voor de bus, hoezeer we onderweg ook geprobeerd hebben om te temporiseren.

 

Andere GR's in de streek 

-

Facebook

Nieuwsbrief registratie

Met de Nieuwsbrief blijf je makkelijk op de hoogte van onze activiteiten en van nieuwe inhoud op de website. De Nieuwsbrief wordt enkel gestuurd als er iets te melden valt.

Ik stem ermee in om mijn persoonlijke gegevens te verzamelen, op te slaan en te gebruiken voor de verzending van de Nieuwsbrief. Lees het privacybeleid

Help ons spam te voorkomen en vul het resultaat van de som in!

captcha

() Verplichte velden

×

Door verder te surfen op deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies voor een betere surfervaring, voor bezoekers statistieken en voor het linken met sociale media. U kunt dit ook weigeren.