GR 14: Monschau - Botrange (16,8 km)

IMG 20180324 124319352

Vanuit het Duitse pannenkoekenstadje geleidelijk opklimmen naar het hoogste punt van België. De Rur hoeft allerminst onder te doen voor haar Belgische collega's Hoëgne en Helle, en het Hoge Venenplateau blijft altijd weer indrukwekkend in al zijn desolate uitgestrektheid.
Een grenstocht die ik alleen maar kan aanbevelen.

 

Kaart

(deze track is gebaseerd op informatie uit de grsentiers.org website - de Waalse GR organisatie; consulteer altijd hun website voor de meest recente situatie)

 

Reis info

Monschau bereik je best vanuit Eupen (halte Bahnhof) met TEC bus 385. De bus rijdt enkel in het weekend (toeristenlijn).
In Monschau stap je uit aan de halte Parkhaus. De start van deze wandeletappe ligt aan de Rur in de wijk Burgau, zodat je ook nog eens het stadje moet doorstappen.

Van de halte Maison du Parc bij Botrange kun je terugkeren naar Eupen met TEC bus 394. Op zaterdag om 15.29u, om 17.29u en om 19.14u.
Er is ook TEC bus 390 naar Verviers. Die rijdt op zaterdag enkel om 14.50u en 17.50u.

(Controleer deze info altijd zelf met de websites en apps van de betrokken openbaar vervoer maatschappijen - NMBS, De Lijn, Infotec... Dienstregelingen wijzigen regelmatig, en verschillen naargelang dag en uur van de verplaatsing)

 

Sfeerbeelden 

 

De wandeling

Tussen Monschau en Botrange volgt GR 14 hetzelfde traject als GR 56. Dit artikel is dan ook een kopie van het wandelverslag dat bij GR 56 staat.

Vanaf de bushalte loop ik het toeristenstadje Monschau in. Het is er één lange reeks hotels, restaurants, bakkerijen, tavernes en snuisterijenshops. Het pannenkoekengehalte is zo groot dat de stroop er vanaf drupt en zelfs mijn handen er kleverig van worden. Of is dat het effect van de eerste voorjaarswarmte? De zon schijnt er heerlijk op los en laat zich al goed voelen. Mag ook wel eens na de lange sombere wintermaanden die we nu hopelijk wel achter de rug hebben.
Langs de Stadtstrasse bereik ik de Rur en de Burgau wijk waar de wandeletappe start. De Rur die als een redelijke rivier door Monschau stroomt wordt min of meer de leidraad tijdens deze tocht. Op de Fagne de Wallonne bij het eindpunt zal ik de Rur nog eens oversteken, maar dan als een pril, nauwelijks zichtbaar beekje dat zijn weg zoekt tussen de graspollen in het veen.

Bij het Felsenkeller Brauereimuseum verlaat GR 56 de Rur en Monschau. Een trapje komt uit bij een stukje rotswand waarop de ijspegels nog altijd niet weggesmolten zijn. Een breed bospad stijgt het bos in naar het uitzichtpunt Ehrensteinsley. De klim deed wel even naar adem happen.
Na een nog abruptere afdaling sta ik terug bij de Rur. Het bospad langs de soms onstuimig langsstromende rivier hoeft in niets onder te doen voor dat langs de Helle (zie de tocht Eupen - Botrange op GR 573). Bij de Fischershütte wordt het tijd om de regenjas uit te trekken. Fleece en zon geven voldoende warmte om het bij de heerlijke 10°C goed uit te houden. De naam van de schuilhut herinnert aan een succesvol restaurant dat hier enkele jaren voor Wereldoorlog I gebouwd werd. Het complex bood plaats aan enkele honderden bezoekers die al wandelend van Monschau naar deze populaire plek afzakten. Er werd niet alleen gegeten, er was een badinrichting, er waren waterspelen en turntoestellen. Heel wat gasten waren officieren uit de nabije kazerne van Elsenborn, toen nog Duits. Een brug naar een bredere weg aan de overkant van de rivier zorgde voor een nog betere bereikbaarheid. WO I gooide echter roet in het eten, en ook een nieuwe opstart na WO I wilde niet meer lukken, niet in het minst omdat het kamp Elsenborn ondertussen Belgisch geworden was. Vandaag is van dat alles, behalve wat overwoekerde en bemoste muurresten, niets meer te merken. Enkel de naam van de schuilhut herinnert nog aan wat het vroeger was.

De Rur wordt gevolgd tot op een hoogte de gebouwen van het klooster Reichenstein opduiken. De plaats ligt op de vroegere heirweg van Aachen naar Trier en er stond waarschijnlijk ooit een Romeins Castellum dat rond de 11de eeuw vervangen werd door een burcht. Al in de 12de eeuw werden de gebouwen geschonken aan een kloosterorde. Door de eeuwen heen diende het klooster voornamelijk als herberg voor de reizigers en pelgrims die door deze onherbergzame streek aan de voet van de Hoge Venen passeerden. Na een bewogen geschiedenis werd het klooster onder het Franse bewind opgeheven. Het werd eigendom van een lakenfabrikant en een jeneverstoker en is vandaag nog hoofdzakelijk een landbouwbedrijf. De voormalige kloosterkerk (einde 17de eeuw) werd recent gerestaureerd en sinds 2008 hebben monniken opnieuw hun intrek genomen in het vroegere kloostergebouw.

GR 56 verlaat hier de Rurvallei en loopt rond Reichenstein heen om al meteen de Vennbahn te kruisen. De vroegere spoorweg tussen Aachen en Luxemburg is nu een erg populair 125 km lang fietspad (Ravel 48) door Duitsland, België en Luxembourg. Na WO I werd beslist dat de spoorweg op Duits grondgebied Belgisch zou blijven, en dat is tot op vandaag nog altijd zo, zelfs al rijden er sinds 1980 geen goederentreinen meer op het traject en zijn de sporen bijna overal volledig opgebroken. Door die situatie liggen er nog altijd 6 Duitse enclaves binnen de Belgische landsgrenzen. Tijdens het oversteken van het fietspad sta ik dus even op Belgisch grondgebied, om aan de overkant al onmiddellijk de Duitse enclave Mützenich in te lopen. Het traject snijdt gedurende amper 100 meter door een hoekje van de enclave om dan definitief in België terecht te komen. Grensaanduidingen (behalve dan op de kaart) ben ik nergens tegengekomen, tenzij ik niet goed opgelet heb.

Door bos belandt de route al na amper 1 km bij een Mariagrot. Boven me hoor ik een diepe mannenstem met een duidelijk Nederlands accent uitroepen wat 'deze vertegenwoordiger van het lage klootjesvolk aan zijn voeten komt doen'. Blijkt dat hij zich boven aan het Richelsley venkruis even Christus waande die neerkeek op zijn volgelingen... rare opvattingen heeft die over Christus, tenzij hij een rabiate fan is van Monty Python's Life of Brian film.
De Richelsley is een rotsmassief, 400 miljoen jaren geleden gevormd uit sedimentgesteenten. Op deze plaats zijn de zachtere gesteenten errond weggeërodeerd, wat resulteert in een opvallend rotsblok van bijna 100m lang, 12m hoog en nauwelijks enkele meters breed. Boven op de rots staat het 6m hoge metalen 'Kreuz im Venn', opgericht door pastoor Arnoldy in 1890 ter nagedachtenis aan Stephan Horrichem, prior van het klooster Reichenstein in de 17de eeuw. Ik beklim even de 31 trappen naar het kruis, maar het uitzicht is door de omringende bomen bepaald teleurstellend. De Mariagrot onder het kruis is wel nog altijd een bedevaartsoord waar - als er geen Nederlanders in de buurt zijn - mensen in alle rust en stilte troost en sterkte komen zoeken.

De GR 56 route stijgt door uitgestrekt bos geleidelijk verder naar het venenplateau. Bij de Pannensterzkopf staat het al op een hoogte van 660m. Aan de brede paden (soms onverhard, maar ook lange stukken asfalt) lijkt maar geen einde te komen. Af en toe ligt er op de schaduwplaatsen nog een dun laagje sneeuw. Het gaat weer dalen. Achter de bomen laat de open vlakte van de Fagne de Cléfaye zich vermoeden. Plots valt de smalle bomenrij weg en kijk ik uit over de schier eindeloze veenvlakte. Zover het oog reikt tekenen de verdorde graspollen in het zonlicht de contouren van een lichtbruin open landschap, hier en daar onderbroken door donkergroene vlekken en stroken. Dit zijn de Hoge Venen in al hun desolate glorie. Dat ik sinds de Richelsley rots niemand meer tegengekomen ben versterkt alleen maar dat gevoel.
Bij de Schwarzbach hou ik even halt. Terug op 580m hoogte. Het bruine veenwater van deze beek zoekt zich een weg naar beneden om bij het klooster Reichenstein uit te monden in de Rur.

Na dit valleitje gaat het onvermijdelijk weer wat stijgen. In lange meestal rechtlijnige stukken gaat het nu naar de Fagne Wallonne. Bij een schuilhut merk ik resten van kampvuurtjes. Ondanks alle officiële verwittigingen om geen vuur te stoken en het unieke natuurgebied van de Hoge Venen te respecteren en te beschermen zijn er nog altijd 'zelfverklaarde avonturiers en natuurliefhebbers' die de regels duidelijk aan hun laars lappen.

Uiteindelijk bereik ik de plaats waar de GR's 14 (en dus ook GR 56) en 573 mekaar ontmoeten. Vanaf deze plek voert een breed kilometerslang rechtlijnig graspad naar het Signal de Botrange. Dat pad heb ik al verschillende keren in beide richtingen gestapt. Ik wil wel eens wat anders. De kaart toont een paadje dat dwars door het veen ook naar het Signal de Botrange leidt. Zo'n 50m verder vind ik het. Er staat een bord 'Toegang enkel met gemandateerde gids'. Mijn verontwaardiging over de kampvuurtjes indachtig twijfel ik. Doen of niet doen? Ach wat, het is toch maar een pad? Het staat op de kaart, dus ook zonder gids moet het zichtbaar en doenbaar zijn. Ik riskeer alleen maar een natuurwachter of gids tegen te komen die me desnoods kan beboeten, maar schade richt ik alleszins niet aan als ik een bestaand paadje volg. Zover ik kan zien lijkt het veen totaal verlaten. Ik riskeer het. Na een stuk vlonderpad wordt het pad een waterspoor tussen de verdorde graspollen. Wat verder steek ik op een brugje de Rur over. De onstuimige rivier die ik vanuit Monschau een tijdlang volgde is hier een bijna stilstaand waterspoor dat zich moeizaam een weg zoekt in het veen. Het pad leidt naar een spaarzaam bebost gebiedje waar ook andere paden samenkomen. Een nog halfbevroren vijvertje met een houten kruis en een kaal boompje ogen bijna idyllisch in deze barre woestenij. Zonder problemen bereik ik na nog een lang stuk vlonderpad terug de aansluiting op het GR 56 en GR 573 traject. De uitgang van mijn 'gidsenpad' is afgesloten met een hekje en een hangslot. Even de houten afsluiting doorkruipen en ik kan zonder enig probleem mijn weg vervolgen tot het uitzichtplatform over de Fagne Wallonne bij het Signal de Botrange. Ik sta er niet alleen. Zouden die me als eenzaam stipje door het veen hebben zien lopen?

Opmerking:
GR 14 splitst af van GR 56 / GR 573 op een plaats met de naam Haie de Souk, zo'n kilometer voor het einde van deze tocht. Er staat een wandelpaal. De plaats ligt vlak bij het Centre Nature (nu Maison du Parc) waar deze GR 14 etappe eindigt.

Niemand zegt iets en even later geniet ik van een warme koffie in de taverne aan het Signal de Botrange. Het is na 15.00u, ik heb net de bus naar Verviers gemist. Dat wordt lang wachten op de volgende bus die pas om 17.50u langs komt, of autostop doen... Het wordt dat laatste.

 

Andere GR-tochten in de streek

GR 56: Monschau - Botrange (17,7 km)
GR 56 Bayehonvariant (12 km)

GR 573: Botrange - Solwaster (18,5 km)
GR 573: Eupen - Botrange (22,4 km)

GR 15: Monschau - Eupen (22,4 km)

 

Door verder te surfen op deze website gaat u akkoord met het gebruik van cookies voor een betere surfervaring, voor bezoekers statistieken en voor het linken met sociale media. U kunt dit ook weigeren.