GR 56 Wandeltip

De Warche 

Op Weg 2018-3: Kriskras door de Oostkantons

Als je ergens niet opvalt als wandelaar, dan is het wel in de Oostkantons. De streek kent een lange wandeltraditie. Al in de jaren 50 van vorige eeuw werden niet toevallig daar de eerste Belgische GR-paden uitgestippeld. En het moet gezegd, ze doorstaan vandaag nog altijd moeiteloos de tand des tijds.

Tekst en foto's Luc Verdegem

Na WO I schoof het Verdrag van Versailles in 1920 de grenslijn met Duitsland een stuk op naar het oosten. De Oostkantons, centraal gelegen in het Europese cultuurlandschap Ardennen-Eifel, werden Belgisch grondgebied. Met uitzondering van de donkere WOII-periode, schonk die annexatie ons landje zijn hoogste en grootste beschermd natuurgebied (de Hoge Venen), een enorm woud (het Hertogenwald), drie stuwdammen (Eupen, Robertville en Bütgenbach), drie gezellige stadjes (Malmedy, Eupen en Sankt-Vith) en een verscheidenheid aan landschappen en uitzichten die nooit vervelen.

Die verscheidenheid was er ook altijd op bestuurlijk en cultureel vlak. Historisch leunde het kanton Sankt-Vith aan bij Luxemburg. Malmedy en Eupen hoorden bij het Prinsbisdom Luik. In Malmedy wordt Frans gesproken, terwijl Eupen en Sankt-Vith 90% Duitstalig zijn, maar wel met erg uiteenlopende dialecten zoals het Platdiets en Moezelfrankisch. Malmedy en Waismes behoren tot de Franstalige Gemeenschap, de andere gemeenten tot de Duitstalige Gemeenschap, met taalfaciliteiten aan beide kanten. Als grensstreek bezitten de Oostkantons in het uiterste noorden bij Kelmis en in het uiterste zuiden bij Ouren ook de enige drielandenpunten die ons landje rijk is.

Ondanks al die diversiteit slaagden de Oostkantons er toch in om als geheel uit te groeien tot een sterk toeristisch merk. Voor dagtrippers wordt een nu al uitgebreid knooppuntennetwerk nog voortdurend verder ontwikkeld. Voor meerdaagse tochten wordt resoluut de GR-kaart getrokken. GR 563, GR 573, GR 5, GR 15 en GR 14 doen allemaal de streek aan. Eentje is zelfs volledig aan de Oostkantons en de Hoge Venen gewijd: GR 56.

Het traject vormt een 168 km lange lus langs Sankt-Vith, Malmedy, Botrange, Monschau, Rocherath, Manderfeld en Burg-Reuland. 84 km verbindings- en variantroutes lopen kriskras door de lus. Op die manier kunnen tal van combinaties uitgewerkt worden. We pikken er twee parels uit die telkens aankomen in Malmedy, ideaal voor een stevig stapweekend.

 

Langs de Trô Maret   Mist op de venen   Mist op de venen 

ETAPPE 1

Botrange - Malmedy

Aan het Signal de Botrange herinnert het Baltiatrapje al meteen aan de man die de annexatie van de Oostkantons in goede banen moest leiden. Luitenant-generaal Herman Baltia werd in 1920 aangesteld als Hoge Commissaris en Gouverneur van het gebied. Een van zijn eerste bestuursdaden was het opnieuw laten opmeten van het hoogste punt van België. Voor het overige werd zijn opdracht geen onverdeeld succes want al in 1925 verdween hij in de nevelen van de geschiedenis.  Ook in de lichte mist die de Hoge Venen tijdens onze tocht in een mysterieus en verstild sfeertje hult, komen we de generaal niet meer tegen.

Via de Fagne de Polleur bereiken we de schuilhut bij de Pont de Beleu en van daar gaat het naar de splitsing van GR 56 en GR 573. 'Les Six Hêtres' is een opvallende en bijzondere plek in dit veenlandschap. Onder deze beuken kwamen vroeger de schaapherders bijeen, al zullen ze niet op dezelfde picknickbank gezeten hebben. Lange vlonderpaden slingeren door het Setai Veen, dat ongemerkt overgaat in het Fraineu Veen. Plots lopen we langs een klaterend beekje. Het is de Trô Maret die vlakbij ontspringt en die we zo'n 4 à 5 km volgen. De Trô Maret wordt bejubeld als het spectaculairste en wildste riviertje van de Ardennen. Wel wat overdreven naar onze mening, wij dachten eerder aan een top 5-plaats. Net als bij de Hoëgne, Helle, Bayehon, Ninglingspo en Chefna is het pad soms ruig, modderig en rotsig, loopt het over stukjes al of niet onderhouden vlonderpaden en is er zelfs hier en daar een beveiligingskabel gespannen. Maar gevaarlijk wordt het nooit. Na een zestal kilometer mondt de Trô Maret uit in de Warche, die dan weer een zijrivier is van de Amblève. Vooral op het einde stroomt het riviertje diep onder ons door een smalle, steile kloof. Er wordt trouwens geregeld aan canyoning gedaan.

Met een mooi uitzicht op de Warchevallei neemt GR 56 terug wat hoogte. We passeren Ferme Libert, een restaurant waar ook wel een drankje, koffie en gebak te krijgen zijn. Wat minder werelds is de Ermitage Saint-Antoine, een kluis die al sinds de 13de eeuw in gebruik is. Zelfs nu zou er nog altijd iemand verblijven.

Bernister voorbij stoten we op een monument dat Guillaume Apollinaire herdenkt. Als 19-jarige verbleef hij in 1899 maandenlang met zijn broer in een pension in Stavelot, achtergelaten door hun moeder. Al die tijd maakten de broers lange omzwervingen door de streek. Guillaume stierf al vroeg in 1918, inmiddels beroemd als groot Frans schrijver en dichter, en goed bevriend met Picasso. Pas veel later ontdekten ze in Stavelot de identiteit van de 'twee arme vreemdelingen'. GR 56 gaat nog wat sneller dalen en bijna hollend lopen we met 20,3 km op onze teller Malmedy in.

 

Mooie dreef   Stuwmeer Robertville   Bosanemonen 

ETAPPE 2

Bütgenbach - Malmedy

Met deze 21,5 km lange tocht verkennen we een deel van de GR 56 Warche-variant. Het is eind april, de tijd dat de wilde narcissen bloeien. Aangekomen in Bütgenbach stappen we naar het viaduct van de Vennquerbahn, de vroegere spoorlijn 45A. Die werd nog door de Duitsers aangelegd en speelde vooral een rol in de bereikbaarheid van de (Duitse) kazerne van Elsenborn. Sinds enkele jaren is de lijn op Belgisch grondgebied volledig omgevormd tot RAVel 45A. Na een kort stukje fietspad daalt het naar de Warche. De rivier is 41 km lang en ontspringt bij Büllingen, vlakbij de Duitse grens. Op haar tocht voedt ze de stuwmeren van Bütgenbach en Rovertville. De Warche wordt onze leidraad tot in Malmedy, nu eens dichtbij, dan weer op wat verdere afstand. Langs de waterloop bloeien de wilde narcissen dat het een lust is, en ook de witte bosanemoontjes laten zich niet onbetuigd. We maken ook kennis met een ander stukje spoor, het populaire Vennbahn fietspad.

Kasteel ReinhardsteinGR 56 volgt nauwgezet de zuidelijke oever van het stuwmeer van Robertville. De dam werd gebouwd in 1928 en voorziet de inwoners van Malmedy van drinkwater. Het meer voedt ook een hydro-elektrische centrale bij Bévercé. Er liggen twee campings langs het water, eentje zelfs pal op ons traject. Rond deze tijd van het jaar is er nog maar weinig beweging, maar enkele zonnekloppers hebben toch al de weg gevonden naar het strandje bij de camping. Het meer is omzoomd met dennenbos zodat we zelf meestal op een zacht verend schaduwrijk pad lopen. Aangekomen bij de dam vinden we aan de parking zelfs een bistrootje met terras, goed voor een korte tussenstop.

Eenmaal de 55 meter hoge dam voorbij volgt het mooiste deel van de tocht. De Warche stroomt nu door een diep ingesneden vallei waar het bekende Kasteel Reinhardstein zijn stek heeft. Het pad slingert hoog boven het dal en dat zorgt voor panorama's die niet zouden misstaan in een echt berglandschap. Het kasteel toont zich maar in de verte, je komt er enkel langs als je de Bayehon verbindingsroute naar Botrange inslaat. Wij lopen verder richting Malmedy, langs het uitzichtpunt 'de Neus van Napoleon'.

Nog altijd op redelijke hoogte bereiken we de gehuchten G'Doumont en Chôdes. De Rue des Crêtes is een en al lintbebouwing. Het traject wordt terug onverhard en brengt ons bij de Calvariekapel, de bekroning van een lange calvarieweg die vanuit Malmedy 97 meter boven de stad opklimt. De zeshoekige kapel vormt de laatste statie van de kruisweg, de overige staties zijn bas-reliëfs, uitgehouwen door de Akense beeldhouwer Carl Burger. Zo'n 50 meter voorbij de kapel staat een smeedijzeren prieel met uitzicht op de stad.
GR 56 volgt de zigzag dalende calvarieweg naar het centrum van Malmedy. De terrassen op de Place Albert I zijn de ideale afsluiter van deze mooie en heerlijk afwisselende tocht.

 

PRAKTISCHE INFO

De topogids GR 56 - Cantons de l'Est et parc naturel Hautes Fagnes - Eifel is verkrijgbaar in de webshop van groteroutepaden.be. De gpx-track is vrij te downloaden op grsentiers.org. Meer info en foto's vind je ook hier in de rubriek GR's in Wallonië (in voorbereiding).

Er is een rechtstreekse busverbinding tussen Malmedy en Bütgenbach (halte Kreuzung).
Voor Botrange neem je ook eerst de bus naar Bütgenbach. Daar overstappen op een bus richting Verviers, uitstappen halte Signal de Botrange.
Je kan de tochten ook in omgekeerde richting stappen, telkens vanuit Malmedy. Het gaat dan wel overwegend in stijgende lijn met soms stevige en lange hellingen.

 
 
 
Deze website gebruikt cookies. Sommige zijn noodzakelijk voor de werking van de website, andere helpen om de werking van de website te verbeteren en om bezoekers een betere surfervaring te bezorgen. Je kunt zelf beslissen of je cookies toelaat of niet. Bij weigering zou het kunnen dat niet alle mogelijkheden van de website functioneren.