GR 57 Deel 1 Wandeltip

De Ourthe      

Op Weg 2018-4: Langs de Ourthe naar het dorpje Ourthe

Als GR 57 al niet het populairste GR-pad van Wallonië is, dan toch zeker een van de meest belopen. Verdient het Ourthepad deze reputatie, of is die overroepen?

Tekst en foto's Luc Verdegem

GR 57 doet wat de naam zegt: het pad volgt de Ourthe. Het start in Luik waar de rivier uitmondt in de Maas. Langs de vele en soms diep ingesneden meanders gaat het stroomopwaarts naar de stuwdam van Nisramont waar de westelijke en de oostelijke Ourthe samenvloeien. Van daar gaat het verder langs de oostelijke rivierarm om bij de grens met het Groothertogdom Luxemburg de bronnen van de Ourthe te bereiken in - hoe kan het ook anders - Ourthe. Om het geheel mooi af te ronden steekt het traject nog de grens en de waterscheidingslijn tussen het Maas- en het Rijnbekken over, om te eindigen in Ëlwen, bij ons beter bekend als Troisvierges. En dat is nog maar een deel van de volledige GR 57 route.

Gedurende 210 kilometers wringt dit trajectdeel zich tot diep in de Ardennen. Plaatsnamen zoals Tilff, Esneux, Comblain-au-Pont, Hamoir, Sy, Bomal, Durbuy, Barvaux, Wéris, Hotton, La Roche-en-Ardenne, Nadrin, Houffalize en Gouvy, rijgen de tocht aaneen tot een bloemlezing van de meest unieke en merkwaardige natuur- en cultuurfenomenen die er in de streek te zien en te beleven zijn. Altijd boeiend en onderhoudend, maar je moet er wel wat voor over hebben. Er komt heel wat klim- en daalwerk bij kijken en de paden zijn soms bepaald avontuurlijk voor wie het vlakke en netjes gladgestreken Vlaanderen als norm neemt. Daar staat wel tegenover dat de route meestal goed bereikbaar is met trein en/of bus en zich door de vele campings en logiesmogelijkheden uitstekend leent om er zowel dagtochten als meerdaagse trekkings te organiseren.

Dus toch een verdiende reputatie als populairste GR-pad in Wallonië? Wat ons betreft mag het eerder een ex-aequo zijn met andere concurrenten zoals GR 16, GR 573 of GR 125. Ieder pad heeft zijn eigenheid, wat vergelijken altijd moeilijk en subjectief maakt. Maar oordeel zelf met volgende twee etappes uit het GR 57 traject.   

 

Pauzeren bij mooi uitzicht   Het romaanse kerkje in Xhignesse   Mont des Pins 

ETAPPE 1

Comblain-la-Tour - Bomal

Dit is een ideale treinstapper op de lijn Luik - Marloie. 14 minuten trein en je staat terug bij het vertrekpunt. Terugrijden naar Luik duurt 46 minuten. GR 57 volgt van bij het stationnetje van Comblain-la-Tour een tijdje de spoorweg en stijgt er dan van weg naar het gehucht Xhignesse. Het verhaal van de pastoor die er eind 18de eeuw vermoord werd, is nog altijd bekend in de streek. Tot wat een valse beschuldiging kan leiden... Het romaanse kerkje oogt bijzonder, en dat is het ook. Het dateert uit de 11de eeuw en is geklasseerd als Uitzonderlijk Waals Patrimonium. De blinde galerij over de ronde achterbouw doet de zware muur sierlijk en licht lijken. Deze architectuur is typisch voor de Romaanse bouwstijl in de Rijnstreek, verrassend om dit in deze contreien tegen te komen. Loop zeker even binnen, het kerkje is normaal altijd open.
HamoirWe dalen af naar de Ourthe, steken over, en volgen de rivier tot aan de brug in Hamoir. Onderweg passeren we de Belourthefabriek, waar graanvlokken en graanproducten voor baby's geproduceerd worden. Het pad steekt de Ourthe over, neemt hoogte, doorkruist een wei vol koeien en daalt dan terug af naar de rivier. We passeren de Rochers de la Vierge, ondanks de naam een klimmassief. Dit is de Calestienne, de smalle kalksteenribbel die de Ardennen doorkruist. De rest van de tocht blijven we in dit gebied.
Wat verder lopen we Sy in. Bij het kerkje - of is het een kapel? - vinden we een taverne, goed voor een korte pitstop. Sy is het dorp van Richard Heinz, de landschapsschilder die in de stijl van het impressionisme het Ardennenmassief vereeuwigde. Hij leefde op de overgang van de 19de en de 20ste eeuw en staat bekend als de 'Meester van Sy'.
Achter het kerkje begint een stevige klim tot boven de Rotsen van Sy, ook al een bekend klimmassief. Hoog boven een Ourthemeander nemen we op een bank ruim de tijd om van het uitzicht te genieten. We lopen boven het (onzichtbare) recreatiedomein van Palogne door. Een vlag verraadt de ligging van het Kasteel van Logne. Ondertussen volgen we niet langer de Ourthevallei, wel die van de Lembrée, een zijriviertje. Na een steile afdaling steken we die over.
Van de ene vallei naar de andere. Steilere klim- en daalpartijen wisselen af met golvende landschappen, af en toe wat bebouwing. We steken de Aisne over, ook al een zijrivier van de Ourthe. De tocht voert nu naar het laatste - letterlijk - hoogtepunt, de Mont des Pins (Dennenheuvel, niet te verwarren met een vakantieoord in Durbuy). Geprangd tussen de Aisne- en de Ourthevallei was de heuvel door zijn kalkondergrond vroeger volledig kaal. Vanaf einde 19de eeuw werd hij beplant met Oostenrijkse dennen. Nu poogt men het oorspronkelijke uitzicht (en de bijzondere flora) te herstellen door grote delen te ontbossen en te laten begrazen. Midden de verlatenheid is het hier volop genieten van de panoramische uitzichten. Een laatste afdaling brengt ons na 21 km in Bomal, eindpunt van de tocht. Je vindt er een natje en een droogje, ideaal om de wachttijd voor de trein op een aangename manier door te komen.

 

Bloem   Op weg naar Nisramont

ETAPPE 2

Maboge - Engreux

Met meer dan 600 stijgende en bijna evenveel dalende meters is dit geen strandwandelingetje, maar de inspanning wordt meer dan gecompenseerd door de overweldigende natuur onderweg. Het pad rondt een Ourthemeander en dat resulteert in een mooi uitzicht richting Maboge. In de rivier zijn vliegvissers aan het werk. Die lijken toch al iets actiever dan de in ligstoelen en tenten hangende lui die alleen maar hoeven te wachten op een biepje van hun hightech uitrusting. Dit mooie stuk langs het water draagt de naam Prés de Balthazar.
Le Cheslé, archeologische sitePlots stijgt het pad van de rivier weg om uit te komen bij de archeologische site Le Cheslé. In het IJzertijdperk (ca. 500 v.C.) was dit een Keltisch kamp, het grootste dat tot nu toe in de Ardennen gevonden is. Het kamp lag strategisch boven een Ourthemeander zodat alleen de noordelijke landzijde kwetsbaar was voor eventuele belagers. Archeologen reconstrueerden een deel van de versterkte wal. Het uitzicht op de Ourthevallei is er prachtig. Vroeger was dit een mythische plek, bevolkt door elfen. Er is ook de legende van de gouden 'Gatte', een fabelachtige schat die in een diepe put ergens in het kamp verborgen zou liggen.
De route loopt verder zuidwaarts door de meander en daalt dan steil terug naar de rivieroever. Heel wat wandelaars maken het zich extra moeilijk door het zigzal dalend pad af te snijden. Maar waarom moeilijk als het ook makkelijk kan? De volgende meanderbocht blijft GR 57 de oever volgen over een ruw pad, bezaaid met obstakels zoals rotsen, boomwortels, omgevallen bomen en zijbeekjes. Met de rugzak die mijn wendbaarheid en evenwichtsgevoel fel beperkt, vordert het maar moeizaam. Toch kan ik niet anders dan onder de indruk komen van de wilde schoonheid die de rivier hier overal uitstraalt. Bij een Gué (doorwaadbare plek) stop ik voor een lunchpauze.
Na enkele kilometers oeverpad stijgt het traject naar het Hérou rotsmassief, bijna loodrechte rotskliffen die de omgeving overheersen. Het pad loopt iets lager dan de rotsen, maar het loont alleszins de moeite om af en toe een massiefje op te klauteren om te genieten van de adembenemende uitzichten. GR 57 maakt even een ommetje tot bij de eerste huizen van Ollomont en daalt dan weer af naar de rivier. Na de zoveelste rivierbocht kom ik aan bij de Barrage van Nisramont. Het drankstalletje is het enige op deze tocht. Het is rond 25°C, een frisse pint in de schaduw krijgt geen tijd om te verdampen. Ik laat nog even mijn waterfles vullen aan de kraan en dan gaat het verder.
Met het nodige trappenwerk en mooie uitzichten onderweg klimt het pad midden de meanderbocht omhoog. Waar de Oostelijke en de Westelijke Ourthe samenvloeien is het even pauzeren aan een uitzichtpunt met kiosk.. Alleen jammer dat de begroeiing het uitzicht grotendeels verbergt. Hier splitst GR 57 in een oostelijke en een westelijke route. Deze tocht gaat verder langs de oostelijke tak. De laatste kilometers volgt het traject weer een ruw pad langs de rivieroever. Net voorbij een voetgangersbrug over de rivier begint de laatste klim van de dag. Eerst door bos, en dan door open terrein komt de tocht aan in Engreux. Er staan exact 19,9 km op onze teller.

 

PRAKTISCHE INFO

De topogids GR 57 Sentier de l'Ourthe werd herwerkt in augustus 2017 en is beschikbaar in de webshop van groteroutepaden.be. De gpx-track is vrij te downloaden via grsentiers.org. Meer detailinfo over GR 57 in de rubriek GR's in Wallonië.
GR 57 is te mooi en te lang om in één keer te serveren. Deel 2 volgt in een van de volgende Op Weg nummers en behelst het Sentier du Nord in het Groothertogdom Luxemburg en de Westelijke Ourthe van Nisramont tot Libramont.